KIBRIS’TA VİCDANİ RET İNİSİYATİFİ ÇALIŞMALARI

   
EBCO toplantısı, Kasım 2008, Brüksel


21-24 Ağustos 2008, Sakız Adası

 
ASAL Şube önü, Lefkoşa, Mayıs 2008


EBCO toplantısı, Nisan 2008, Atina


ASİ Kültür Merkezindeki filim gösterimi, Mart 2008

 

Kıbrıs’ta Vicdani Ret (KVR) İnisiyatifi’nin dağıttığı bildiri
(bildiriyi resim formatında görmek için üstüne tıklayın)

Vicdani Ret NEDİR?

Vicdani ret; kişinin ahlaki tercih, dini inanç ya da politik nedenlerle askere gitmeyi ret etmesidir.

Kıbrıs Vicdani Ret İnisiyatifi de “Yurt ödevimiz barış, vicdani ret hakkımız olsun” diyerek, militarizmin yarattığı etkileri kabul etmeyen, militarizmi, barışın, demokratikleşmenin ve sivilleşmenin önündeki engel olarak gören tüm bireylerin yanında olmak ve sorunlarının giderilmesi için mücadele etmek için oluşturuldu.

Vicdani ret, Kıbrıs'ın güneyinde kabul edilse de kuzeyinde yasal hak olarak tanınmıyor, fakat Avrupa Birliği ülkelerinde ve yıllardır savaşların sürdüğü İsrail'de bile yasal bir hak olarak tanınıyor.

BM, üye ülkelere vicdani ret hakkının bir insan hakkı olduğunu hatırlatarak, devletlere vatandaşlarına bu hakkı tanıması yönünde çağrı yapmıştır.

BM İnsan Hakları Komisyonu kararı da (1987/46) her bir bireyin "askerlik hizmetine vicdani itirazının İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 18. Maddede ortaya konduğu şekliyle, düşünce, vicdan ve din özgürlüğünün meşru bir uygulaması" olduğunu kabul etmiştir. Bunlarla birlikte Avrupa Konseyi (AK) Bakanlar Komitesi, 1987 yılındaki tavsiye kararında (Karar No: 87/8) şöyle demiştir; “Zorunlu askerlik hizmeti olduğu halde, vicdani sebeplerle silah kullanmayı reddeden herkes, tavsiye kararında belirlenen şartlar dâhilinde hizmetten muaf tutulmalıdır. Bu kişiler, bunun yerine alternatif hizmet yapabilir.” Buna ek olarak, Komite üye devletlere iç hukuklarında bu hakkı şimdiye kadar tanımamaları durumunda ilgili yasal düzenlemeleri yapmalarını tavsiye etmektedir.

Vicdani ret hakkının olduğu ülkelerin bazılarında, vicdani retçiler sivil hizmet alanlarında istihdam ediliyor, buna da alternatif kamu hizmeti deniyor, bazı ülkelerde ise bu uygulama yok, hak sahibi karşılıksız bu haktan yararlanıyor.

Alternatif kamu hizmeti NEDİR?

Çeşitli gerekçelerle askerlik hizmetini reddeden kişiler ile etmeyenler arasında bir 'eşitlik' sorunu yaşanmamasının nedeni ise, retçiliği hak olarak tanımlayan ülkelerin tamamına yakınında "alternatif kamu hizmeti" seçeneğinin öngörülmüştür. Yani, silâhaltına alınmayı reddedenler, askerlik dışında bir kamu hizmetini yerine getirmek zorunda. Hizmetin süresi ülkeden ülkeye değişiyor; bazı ülkeler eşit süreyi, bazılarıysa askerlik hizmetinden daha uzun süreleri benimsemiş durumdadır. Bu arada, BM İnsan Hakları Komitesi'nin konuya ilişkin kararları, kamu hizmeti süresinin makul tutulması ve sivil olması gerektiği yönündedir.